जल प्रदूषण वर निबंध Essay on Water Pollution in Marathi

Essay on Water Pollution in Marathi जल प्रदूषण वर निबंध जलप्रदूषण ही एक महत्त्वाची समस्या बनत आहे, ज्यामुळे मानव आणि प्राण्यांना त्रास होत आहे. मानवी क्रियाकलापांमुळे निर्माण होणाऱ्या घातक दूषित घटकांमुळे पिण्याच्या पाण्याच्या गढूळपणाला जल प्रदूषण म्हणतात. शहरी प्रवाह, कृषी, औद्योगिक, गाळ, लँडफिल लीचिंग, प्राण्यांचा कचरा आणि इतर मानवी क्रियाकलापांसह अनेक कारणांमुळे जल प्रदूषण होते. सर्व प्रदूषकांमुळे पर्यावरणाला हानी पोहोचते.

Essay on Water Pollution in Marathi 
Essay on Water Pollution in Marathi

जल प्रदूषण वर निबंध Essay on Water Pollution in Marathi 


जल प्रदूषण वर निबंध (Essay on Water Pollution in Marathi) {100 Words}

पाणी हा नैसर्गिक जगाचा अत्यावश्यक घटक आहे. पाणी हा आपल्या जीवनाचा इतका महत्त्वाचा भाग आहे की त्याला अनेकदा “जीवन” म्हटले जाते. पाण्याशिवाय पृथ्वीवरील जीवनाची कल्पना करणे अशक्य आहे. पाणी ही मानवाच्या मूलभूत गरजांपैकी एक आहे.

मागील दोनशे वर्षांच्या वैज्ञानिक आणि तांत्रिक प्रगतीमुळे माणसाचे अस्तित्व अधिक सुलभ झाले आहे. औद्योगिक क्रांतीमुळे लाखो लोकांचे जीवनमान सुधारले आहे. नवीन उपचार शोधल्यामुळे लोकांचे आयुर्मान वाढते आणि मृत्यूचे प्रमाण कमी होते.

परिणामी, यंत्रयुगाने आपल्याला खूप काही दिले आहे हे आपण पाहू शकतो. तथापि, जर आपण आपल्या सभोवतालच्या वातावरणाचे परीक्षण केले तर आपण पाहू शकतो की प्रगती आपले जीवन कसे दूषित करते. प्रदूषण हे एक प्रकारचे विष आहे जे सर्वत्र पसरले आहे.

पाण्यात विषबाधा झाली की तेथील लोकांचा जीव धोक्यात येतो. गंगा नदी एकेकाळी अत्यंत पवित्र मानली जात होती आणि जो कोणी तिच्यात स्नान करतो तो पवित्र मानला जात असे; मात्र, तीच गंगा नदी कारखान्यातील कचऱ्यामुळे दूषित झाली आहे. तथापि, भारत सरकारने गंगा स्वच्छतेची खात्री करण्यासाठी कायदा केला आहे.


जल प्रदूषण वर निबंध (Essay on Water Pollution in Marathi) {200 Words}

ताजे पाणी हे ग्रहावरील जीवनाचा एक आवश्यक स्त्रोत आहे. कोणतीही प्रजाती अन्नाशिवाय काही दिवस जगू शकते, परंतु पाण्याशिवाय किंवा ऑक्सिजनशिवाय एक मिनिटही जीवन धारण करणे सोपे नाही. वाढत्या लोकसंख्येमुळे, पिण्यासाठी, स्वच्छता, औद्योगिक वापर, शेती, जलतरण तलाव आणि इतर जलक्रीडा सुविधांसाठी अतिरिक्त पाण्याची मागणी वाढत आहे.

विलासी जीवनशैलीसाठी वाढती मागणी आणि स्पर्धात्मकता यामुळे जगभरात जलप्रदूषण होत आहे. बर्याच मानवी क्रियाकलापांमुळे कचरा निर्माण होतो ज्यामुळे पाणी प्रदूषित होते आणि त्यातील ऑक्सिजनचे प्रमाण कमी होते. असे दूषित पदार्थ पाण्याचे भौतिक, रासायनिक, थर्मल आणि जैवरासायनिक गुण खराब करतात, ज्यामुळे पाण्याच्या बाहेर आणि आत जीवनास गंभीर धोका निर्माण होतो.

जेव्हा आपण घाणेरडे पाणी पितो तेव्हा हानिकारक रसायने आणि इतर दूषित घटक आपल्या शरीरात प्रवेश करतात, ज्यामुळे शरीराच्या सर्व अवयवांचे कार्य विस्कळीत होते आणि आपला जीव धोक्यात येतो. अशा घातक संयुगे प्राणी आणि वनस्पती जीवन दोन्ही दुखापत करतात. जेव्हा ते त्यांच्या मुळांद्वारे अशुद्ध पाणी शोषून घेतात तेव्हा झाडे विकसित होणे थांबवतात आणि मरतात किंवा सुकतात. जहाजे आणि उद्योगांमधून तेल गळतीमुळे दरवर्षी हजारो समुद्री पक्षी मारले जातात.

कृषी खते आणि कीटकनाशकांच्या वापरातील रसायने उच्च जल प्रदूषण पातळीमध्ये योगदान देतात. जलप्रदूषणाचे प्रमाण आणि प्रकार यावर अवलंबून, जलप्रदूषणाचा प्रभाव स्थानानुसार भिन्न असतो. पिण्याच्या पाण्याचा ऱ्हास थांबवण्यासाठी बचावाचा दृष्टीकोन तातडीने आवश्यक आहे आणि ते पृथ्वीवरील प्रत्येक व्यक्तीच्या समजुतीने आणि सहाय्याने शक्य आहे.


जल प्रदूषण वर निबंध (Essay on Water Pollution in Marathi) {300 Words}

पाणी दूषित होणे ही जगाला प्रभावित करणारी एक मोठी पर्यावरणीय आणि सामाजिक समस्या आहे. हे शेवटी डोक्यावर आले आहे. नागपुरातील नॅशनल एन्व्हायर्नमेंटल इंजिनीअरिंग रिसर्च इन्स्टिट्यूट (नीरी) च्या म्हणण्यानुसार, 70 टक्के नदीचे पाणी मोठ्या प्रमाणावर प्रदूषित झाले आहे.

भारतातील गंगा, ब्रह्मपुत्रा, सिंधू, द्वीपकल्प आणि दक्षिण किनारी नदी प्रणाली या सर्वांवर गंभीर परिणाम झाला आहे. गंगा, भारतातील सर्वात मोठी नदी, भारतीय संस्कृती आणि वारसा यांच्याशी जवळून जोडलेली आहे. कोणत्याही उपवास किंवा सुट्टीच्या वेळी, लोक सहसा सकाळी लवकर स्नान करतात आणि देवतांना गंगाजल दान करतात. त्यांनी गंगेतील उपासना प्रक्रियेशी संबंधित सर्व सामग्री त्यांच्या उपासना पूर्ण करण्याच्या पुराणात समाविष्ट केली.

नद्यांमध्ये टाकल्या जाणाऱ्या कचऱ्यापासून पाण्याची स्वयं-पुनर्वापर करण्याची क्षमता कमी झाल्यामुळे, सर्व देशांतील सरकारांनी, विशेषत: भारतात, नदीचे पाणी शुद्ध आणि ताजे म्हणून टिकवून ठेवण्यास मनाई केली पाहिजे. औद्योगिकीकरणाची उच्च पातळी असूनही, भारतातील जलप्रदूषणाची समस्या इतर राष्ट्रांच्या तुलनेत मोठी आहे.

केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या अहवालानुसार, गंगा ही भारतातील सर्वात प्रदूषित नदी असूनही, स्वत: शुद्ध करणारी आणि जलद वाहणारी नदी म्हणून पूर्वीची प्रतिष्ठा असूनही. कानपूरजवळ, सुमारे 45 चामड्याचे उत्पादक आणि दहा कापड गिरण्या त्यांचा कचरा (जड सेंद्रिय कचरा आणि कुजलेला पदार्थ) थेट नदीत टाकतात. अंदाजानुसार, दररोज, अंदाजे 1,400 दशलक्ष लिटर सांडपाणी आणि 200 दशलक्ष लिटर औद्योगिक कचरा गंगेत सोडला जातो.

साखर कारखाने, भट्टी, ग्लिसरीन, कथील, रंग, साबण, कताई, रेयॉन, रेशीम, सूत आणि इतर उद्योग जे विषारी कचरा काढून टाकतात ते देखील पाणी प्रदूषित करतात. गंगामधील जलप्रदूषणाचा सामना करण्यासाठी गंगा कृती योजना सुरू करण्यासाठी सरकारने 1984 मध्ये केंद्रीय गंगा प्राधिकरणाची स्थापना केली. या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून हरिद्वार ते हुगळीपर्यंत 27 ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर प्रदूषण निर्माण करणारे सुमारे 120 कारखाने ओळखले गेले.

लगदा, कागद, भट्टी, साखर, कताई, कापड, सिमेंट, जड रसायने, रंग आणि वार्निश आणि इतर उद्योगांमधून सुमारे 19.84 दशलक्ष गॅलन कचरा लखनौजवळील गोमती नदीत प्रवेश करतो. गेल्या चार दशकांत ही परिस्थिती अधिकच भयावह बनली आहे.

जलप्रदूषण रोखण्यासाठी, सर्व उद्योगांनी मानक कार्यपद्धतींचे पालन केले पाहिजे, प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने कठोर कायदे केले पाहिजेत, सांडपाण्याची योग्य विल्हेवाट लावण्याची सुविधा व्यवस्थापित केली पाहिजे, सांडपाणी आणि जलशुद्धीकरण संयंत्रे स्थापन केली पाहिजेत आणि सुलभ शौचालये बांधली पाहिजेत.


जल प्रदूषण वर निबंध (Essay on Water Pollution in Marathi) {400 Words}

प्रस्तावना

ग्रहाच्या अर्ध्याहून अधिक पृष्ठभाग पाण्याने व्यापलेले आहे. सुमारे ७१ टक्के प्रदेश पाण्याने व्यापला आहे. जगातील सर्व प्राण्यांसाठी पाणी आवश्यक आहे. पृथ्वीचा हा घटक आपल्या सर्वांसाठी महत्त्वाचा आहे. आपण सर्वांनी ग्रहाच्या या महत्त्वपूर्ण घटकाची काळजी घेतली पाहिजे. मात्र, आजच्या जगात मोठ्या प्रमाणावर प्रदूषण आहे. पृथ्वीच्या या महत्त्वपूर्ण घटकाची आपण सर्वांनी काळजी घेतली पाहिजे. मात्र, आजच्या समाजात मोठ्या प्रमाणात जलप्रदूषण आहे.

पाण्याचे प्रदूषण कशामुळे होते?

आपल्यापैकी प्रत्येकाला किती पाण्याची गरज आहे हे आपल्या सर्वांना माहिती आहे. तथापि, आधुनिक शतकात बरीच सुधारणा झाली आहे. पण, त्याचवेळी प्रदूषणाची पातळी गगनाला भिडत आहे. जलप्रदूषण हे या प्रदूषकांपैकी एक आहे. जलप्रदूषण म्हणजे पाण्याचे दूषित होणे, जे विविध प्रकारे आणि स्वरूपात होऊ शकते.

उदाहरणार्थ, रासायनिक कंपन्यांचे सांडपाणी नदीच्या नाल्यांमध्ये सोडले जाते आणि लोक घरातील कचरा, भाजीपाला कचरा, रासायनिक उद्योगातील कचरा इत्यादी विविध प्रकारच्या कचऱ्यासह नद्या आणि नाल्यांमध्ये कचरा टाकतात. हा कचरा वारंवार नदीच्या नाल्यांमध्ये टाकला जातो, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात पाणी दूषित होते.

सर्वाधिक जलप्रदूषण कुठे होते?

आजच्या समाजात, पाणी दूषित होणे ही एक सामान्य घटना आहे. तथापि, बहुतेक पाणी दूषित शहरांमध्ये होते. शहरांमधील अनेक रासायनिक उद्योगांमधून निघणारा भयंकर कचरा, आपल्या घरातील कचरा, कपडे आणि भांडी धुताना नदीत टाकण्यात येणारा कचरा यामुळे शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात जलप्रदूषण होते.

तथापि, गावात एकही केमिकल प्लांट नसल्यामुळे आणि कोणीही नदी किंवा नाल्यात कचरा टाकत नसल्याने पाण्याचे प्रमाण खूपच कमी आहे. त्याच पद्धतीने तो कचरा शहरातील नाल्यांमध्ये टाकला जातो. नदी नाल्यात कचरा टाकला जातो.

पाणी पुरवठा दूषित

जग अधिकाधिक प्रदूषित होत आहे. या सर्व प्रदूषणामुळे संपूर्ण जगाच्या पर्यावरणावर गंभीर परिणाम झाला आहे. परिणामी, जलप्रदूषण हा एक घटक आहे. या जलप्रदूषणामुळे पृथ्वीवरील प्रत्येकाच्या जीवाला धोका निर्माण होत आहे.

जलप्रदूषणामुळे संपूर्ण पाणीपुरवठा दूषित होतो, याचा अर्थ पाणी पूर्णपणे दूषित आहे. त्यामुळे समाजात अनेक आजार पसरले आहेत. हे प्रत्येकासाठी हानिकारक आहे. पाण्यात राहणाऱ्या प्रजातींना या प्रदूषणाचा सर्वाधिक फटका बसतो. जे पाणी दूषित झाल्यामुळे मरतात.

जलप्रदूषण प्रतिबंधक उपाय

जलप्रदूषणामुळे जगभरात होणारी हानी कमी करण्यासाठी आपल्याला विविध उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे जलप्रदूषणाची समस्या पुन्हा कधीच उद्भवणार नाही. उदाहरणार्थ, ते रासायनिक उद्योगातील घातक सामग्री नदीच्या नाल्यात सोडण्यास मनाई करतात. लोकांना त्यांचे कपडे धुण्यास किंवा नदीत आंघोळ करण्याची परवानगी नाही. जलप्रदूषण कमी होण्यास मदत करण्यासाठी नदीच्या नाल्यांभोवतीचा कचरा नियमितपणे स्वच्छ करा.

निष्कर्ष

पाणी हा प्रत्येकाच्या जीवनाचा अत्यावश्यक घटक आहे, जो आपल्या आरोग्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. त्याशिवाय हे जीवन अशक्य आहे. परिणामी, पाणी दूषित होण्यापासून पूर्णपणे रोखण्यासाठी आपण अतिरिक्त पावले अंमलात आणली पाहिजेत. परिणामी, पाणी निष्कलंक होईल आणि त्यामुळे पसरणारे रोग नष्ट केले जातील, जे आपल्यासाठी आणि भावी पिढ्यांसाठी एक विजय-विजय परिस्थिती असेल.


जल प्रदूषण वर निबंध (Essay on Water Pollution in Marathi) {500 Words}

प्रस्तावना

पृथ्वीवरील मानवी संसाधने वाढल्याने पाण्याचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. अनेक उद्योग, जसे की उपक्रम, त्यांचा कचरा समुद्रात टाकतात, ज्यामुळे समुद्राचे पाणी प्रदूषित होते. असे काही प्रदेश आहेत जेथे कंपन्या तयार केल्या गेल्या आहेत, परंतु तेथे समुद्र नाही. अशा प्रकारे या उद्योगांचा कचरा जवळच्या नदी किंवा गटारात टाकला जातो, पाणी प्रदूषित होते.

ओझोन थराचा ऱ्हास हे पाण्याच्या वाढत्या दूषिततेचे एक महत्त्वाचे कारण आहे. ओझोनचा थर जसजसा कमी होत जातो तसतसे पाणी अधिकाधिक दूषित होत जाते. ओझोनच्या थरामुळे पाणी आत्मशुद्धीची प्रक्रिया पूर्ण करू शकत नाही, त्यामुळे ते प्रदूषित होते. पाण्याच्या दूषिततेमुळे माणसांचे व प्राण्यांचे जीवनही धोक्यात आले आहे. पुरेशा पाण्याअभावी मानव आणि प्राणी मरतात किंवा नामशेषही होऊ शकतात.

आपण “जल प्रदूषण” म्हणतो तेव्हा याचा अर्थ काय होतो?

जलप्रदूषण म्हणजे पाण्याचे जलद दूषित होणे. जलप्रदूषण मुख्यत्वे गलिच्छ पदार्थ किंवा औद्योगिक कचरा, वाणिज्य आणि रासायनिक पदार्थ सोडल्यामुळे होते. जेव्हा आपण जलप्रदूषणाबद्दल बोलतो तेव्हा आपण अशा परिस्थितीबद्दल बोलत असतो ज्यामध्ये पिण्यायोग्य पाणी दूषित होत आहे आणि ग्रहावरील पाण्याचे प्रमाण कमी होत आहे.

ग्रहावरील पाण्याचे प्रमाण कमी करणे म्हणजे पाणी संपेल असा होत नाही, परंतु याचा अर्थ असा होतो की पिण्यायोग्य पाणी शिल्लक राहणार नाही. भविष्यात अशा परिस्थिती उद्भवू शकतात, ज्यामुळे आपल्याला पिण्यासाठी पाणी विकत घ्यावे लागेल.

पाण्याचे प्रदूषण करणारे स्रोत कोणते आहेत?

जलप्रदूषण प्रामुख्याने उद्योग आणि रासायनिक उत्पादनामुळे होते. उद्योगातून कचऱ्याच्या स्वरूपात जो काही बाहेर पडतो तो पाण्यातच टाकला जातो, त्यामुळे जलप्रदूषण वेगाने पसरत आहे. अशा उद्योगांमध्ये रासायनिक संश्लेषणामुळे मोठ्या प्रमाणात रासायनिक-युक्त कचरा तयार होतो, जो थेट पाण्यात सोडला जातो, ज्यामुळे जल प्रदूषण पसरते. या व्यतिरिक्त, शेतीचे क्षेत्र, गुरांचे चारा, वाहतूक ठप्प, समुद्री वादळे आणि इतर कारणांमुळे पाणी दूषित होते.

जलप्रदूषणाचे काही नकारात्मक परिणाम काय आहेत?

  • चालू असलेल्या जलप्रदूषणाचे विविध दुष्परिणाम आहेत, जे सर्व मानवी अस्तित्वावर लक्षणीय परिणाम करू शकतात, जसे की खालील मुद्द्यांमध्ये स्पष्ट केले आहे.
  • जलप्रदूषणामुळे पिण्यायोग्य पाण्याच्या कमतरतेमुळे पृथ्वीवरील बहुतेक प्राणी मरतात.
  • जलप्रदूषणामुळे पाण्यात अनेक प्रकारचे जीवाणू किंवा विषाणू उद्भवू शकतात, ज्यामुळे पिण्याचे पाणी एखाद्याच्या आरोग्यासाठी अत्यंत घातक बनते.
  • वाढत्या जलप्रदूषणामुळे आगामी काळात पाणीपुरवठा करणे शक्य होणार नसल्याने माणसाला पाणी विकत घेऊन प्यावे लागणार आहे.
  • त्यांनी फक्त पिण्यासाठीच नाही तर कोणतेही काम करण्यासाठी पाणी विकत घेतले पाहिजे.
  • जलप्रदूषणामुळे झाडे आणि झाडेसुद्धा योग्य पाणी घेऊ शकणार नाहीत, कारण पाणी प्रदूषित झाल्यावर त्यात अनेक प्रकारचे विचार निर्माण होतील, त्यामुळे त्यात विषारी पदार्थही असतील, ज्यामुळे तसेच झाडांना खूप नुकसान होते.
  • जलप्रदूषणामुळे झाडे आणि झाडे प्रभावित झाली तर या पर्यावरणाचाही मोठा फटका बसू शकतो आणि पार्श्‍वभूमीवर काही क्षय झाल्यास त्याचा थेट परिणाम मानवावर होतो.

जलप्रदूषण रोखण्यासाठी काय करावे?

  • जलप्रदूषण टाळण्यासाठी उद्योगधंद्याचा कचरा नदी नाल्यात किंवा समुद्रात टाकू नये.
  • अगोदरच दूषित झालेले पाणी एकाच ठिकाणी बांधून संरक्षित केले पाहिजे जेणेकरून इतर ठिकाणचे पाणी प्रदूषित होऊ नये.
  • उद्योगांमधील कचरा जमिनीच्या पृष्ठभागाखाली सुमारे 5 ते 6 फूट खाली गाडला पाहिजे, ज्यामुळे जलप्रदूषण टाळता येईल.
  • जलप्रदूषण रोखण्यासाठी आपण शौचालयाचाच वापर केला पाहिजे, कारण माश्या मानाच्या विष्ठेपासून ते पाण्यामध्ये घाण वाहून नेऊ शकतात.

निष्कर्ष

आजच्या निबंधात आपल्या सर्वांना जलप्रदूषणाविषयी सविस्तर माहिती मिळाली, त्यामुळे आता आपण निष्कर्ष काढतो की आपण पाण्याची बचत केली पाहिजे आणि असे कोणतेही काम करू नये, जेणेकरून पाणी कुजण्याचा धोका वाढतो. जलप्रदूषणाचा धोका वाढला तर आपलेच नुकसान होईल, त्यामुळे वाढते जलप्रदूषण थांबवा.


लक्ष द्या:

तर मित्रांनो वरील लेखात आपण Essay on Water Pollution In Marathi पाहिले. या लेखात आम्ही जल प्रदूषण वर निबंध बद्दल निबंध देण्याचा प्रयत्न केला आहे. जर तुमच्या कडे Water Pollution essay in Marathi बद्दल आजून छान निबंध असेल तर आम्हाला नक्की संपर्क करा. हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कंमेंट बॉक्स मध्ये सांगा.

हे पण वाचा: 

Leave a Comment